Ageïsme: ouderen als dor, breekbaar hout

Zeker sinds de Corona-uitbraak worden ouderen (60+, 70+, 80+?) behoorlijk geframed als kwetsbaar, uitgerangeerd en o ja: ook nog zielig. Omdat ze zo eenzaam in verpleeghuizen zitten. Tuurlijk: dat laatste is voor een kleine groep zeker het geval, maar het meerendeel van de pensioengerechtigden in Nederland is nog mobiel, mondig en zelfstandig. Het is iets waar oud-journalist en politica Hedy d’Ancona zich al jaren over opwindt.

Sneu
“Ik heb het idee dat er altijd gevraagd wordt om compassie en respect”, aldus Hedy deze week bij Talkshow M. “Ik ben in de 80 en ik vraag niet veel, gewoon wat ik altijd gevraagd heb: gelijkwaardigheid. Behandel ons niet met medelijden omdat we oud en kwetsbaar zouden zijn.” In het begin van de coronaperiode werden ouderen in één adem genoemd met kwetsbaar”. Hedy vindt dat scheef. “Het deel van de ouderen dat in een verpleeghuis zit is maar 4 tot 5% toch gaat het altijd over hen: ze zijn oud, eenzaam en er komt nooit iemand op bezoek.”

Ben jij nou helemaal beschimmeld!
Journalist/ Jurist Hummie van den Tonnekreek noemt het ‘het framen ven een hele generatie’.  Het neerzetten van ouderen als ‘eenzame, zielige types’ in commercials (de kletskassa van Jumbo) en zelfs spotjes van de overheid (herken dementie) vindt zij tenenkrommend. “De pakjesbezorger wordt ingeschakeld om te kijken of de ontvanger wel helemaal gelukkig is. Maar tegelijkertijd komt in een opsporingsprogramma een overheidstip voor de oudere medemens: geen vreemde meteropnemers binnenlaten want dan worden ze beroofd.” Hummie benadrukt dat juist de babyboomers degenen waren die Nederland uit de spruitjeslucht en de dikke lagen moralistisch stof haalden in de jaren ’60. “Zij ontketenden revolutie, zij trokken in grote getale naar Het Malieveld, Het lieverdje en De Dam.”

Hallo boomsters
Oudere vrouwen worden nog meer gestigmatiseerd dan hun mannelijke leeftijdgenoten. Of zoals mijn collega Hummie het zo mooi verwoordt: “In reclame lijkt het of een oude vrouw alleen maar lekt en schimmelt.” Jawel, een wereld vol van Tena-ladies. Vergeet het maar: ik ben nog nooit zo’n slechte klant geweest van de ‘vloei-industrie’ als nu. Juist vrouwelijke (hallo) boomers zijn allesbehalve groen of blauw uitgeslagen en dat zie ik volop om mij heen. Het geheugen even opfrissen? Zij waren het die massaal de werkvloer op gingen. Nu mogen ze met pensioen, maar dat willen ze niet en dat doen ze dan ook niet. Ze gaan niet alleen de strijd aan tegen ‘seksisme’, maar dus ook tegen ‘ageisme’. ‘Die bejaarde dames’ (ahum) willen zich nog nuttig maken. En invloed uitoefenen. 65-plusters zijn meer en meer aanwezig in de politiek, de media, de bestuurskamers van grote bedrijven, in rechtbanken, op universiteiten en zelfs in Hollywood en ons eigen Hillywood. Ze willen niet langer onzichtbaar zijn, zoals hun moeders destijds. Ze claimen wat oudere mannen altijd al als meer vanzelfsprekend hebben beschouwd: met leeftijd komt ervaring, deskundigheid en aanzien.

Geen grijze muizen
Goede internationale voorbeelden te over. Ruth Bader Ginsburg (87) is opperrechter en een ware heldin in de VS. Nancy Pelosi (80), de machtigste vrouw in de Amerikaanse politiek, en de nachtmerrie van Donald Trump. Maxine Waters (81), voorzitter van de financiële commissie in het Congres, leest de minister van Financiën de les zonder haar stem te verheffen. Senator Elizabeth Warren (68) trekt een sprint door het treinstation en laat haar jonge stafleden puffend achter zich. Donna Shalala (79), minister van Volksgezondheid in de jaren ’90, won haar allereerste verkiezing voor het Huis van Afgevaardigden. De fictieve Grace & Frankie, gespeeld door Jane Fonda (82) en Lily Tomlin (80), begonnen een bedrijfje in sextoys voor vrouwen met artritis. En last but not least: over de catwalks wandelen ouderen mee en de marketing-industrie boort een goudmijn aan door steeds vaker te kiezen voor (rol)modellen die 60+ zijn.

Iedereen wil oud worden, maar niemand wil het zijn
“We staan op een keerpunt”, zegt ook Susan Douglas, professor communicatiewetenschappen aan de universiteit van Michigan. “Ons beeld van oudere vrouwen kantelt. De stereotypen zijn toe aan een remake. Deze generatie vindt zichzelf opnieuw uit.” De Franse socioloog Serge Guérin ziet ook alleen maar voordelen van steeds ouder worden: “We blijven langer jong, we worden later oud en we zijn nog nooit zo gezond geweest. Alleen lijken nog maar weinigen de enorme consequenties en mogelijkheden daarvan te zien.”

Illustratie bovenaan
Het was deze week voorpaginanieuws. De 85-jarige actrice Judi Dench (ze kon mijn moeder zijn) schittert als oudste covermodel ‘ever’ op de voorpagina van de Britse Vogue. En daarmee geeft de stijlbijbel een belangrijk statement af. Dank! Ik voel mij weer helemaal puber.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *