DARVO verwijst naar een reactie van daders (meestal is er sprake van machtsmisbruik) op nalatig, frauduleus, zelfs ernstiger handelen waarop zij zijn betrapt. Het staat voor Deny, Attack & Reverse Victim & Offender. Vrij vertaald: Ontken, Val aan & Keer rol Slachtoffer & Dader om.

Deze nieuwsbrief is gemaakt omdat ik graag inzicht wil geven in het proces van tot grote hoogte stijgen en hard van het voetstuk afvallen. Waarbij Ali B alleen dient als actueel voorbeeld. U ken zelf alle andere namen van de afgelopen jaren wel.

RECHTZAAK VAN HET JAAR

Nederland was afgelopen week in de ban van de rechtzaak tegen rapper / coach Ali Bouali. “Ali B: ‘Van knuffelmarokkaan naar seksdelinquent”, zo schrijft Robin van der Kloor in De Telegraaf. Dat Bouali zich in zijn hoedanigheid van Ali B ontwikkelde tot rolmodel is knap; hij had net zo goed voor galg en rad kunnen opgroeien, zo verklaart hij zelf. Hij beleeft in Amsterdam en later Almere een moeizame jeugd, waarin hij veel wiet rookt en in softdrugs dealt. Hij kampt met een gokverslaving, maakt zich geregeld schuldig aan diefstal. Dan komt manager Breghje Kommers in zijn leven, die hem van zijn gokverslaving afhelpt, met hem trouwt en een gezin vormt. Samen runnen ze hiphoplabel Top Notch. Ali B schopt het tot duetten met Marco Borsato en wordt jurylid / coach bij kijkcijferkanon TVOH. Hij geeft inspiratielezingen en wordt een rolmodel voor nieuwe Nederlanders.

HET IMAGO KRAAKT

Maar dan komen de barsten in het imago. Hij houdt een tamelijke bizarre freestylerap voor Formule 1-wereldkampioen Max Verstappen, die er ongemakkelijk bij staat; de rapper zelf lijkt zijn ode aan de Limburger briljant te vinden. Ook zijn er beelden waarin hij bij The Voice medejurylid Waylon uitscheldt en zelfs bedreigt. In het geruchtencircuit wordt volop verhaald over het vele vreemdgaan van Ali B. Als tv-maker Tim Hofman met zijn programma BOOS de vele misstanden bij TVOH onthult, barst de bom. Bouali wordt tot nu toe verdacht van 4 zedenfeiten met 3 vrouwen: twee verkrachtingen en twee aanrandingen. Maar er zijn veel meer meldingen van grensoverschrijdend gedrag, onder meer van Birgit Schuurman, Iris Hond en Ellen Ten Damme. Veel van de aantijgingen gaan over gebeurtenissen tijdens zogeheten schrijfkampen, die volgens het OM meer lijken op verkapte seksfeesten. Bouali lijkt het gevoel voor realiteitszin te zijn kwijtgeraakt: tijdens de rechtszaak ontstaat het beeld van een man die doet wat hij wil en grijpt wie hij wil. En dan past hij het DARVO-principe toe.

DE OMGEDRAAIDE REALITEIT

Dit gebeurt wanneer een feitelijk schuldige dader de houding van ‘vals beschuldigd’ aanneemt, de geloofwaardigheid van de beschuldiger aanvalt en deze beschuldiger ervan beschuldigt verantwoordelijk te zijn voor een valse beschuldiging (volg je het nog?) DARVO dus. De dader ontkent (D), valt in plaats daarvan het slachtoffer aan (A) en draait de rollen (R) van slachtoffer  (V) en dader (O) keihard om. Samengevat is ‘de verdediging’ van Ali B: “Ik ben slachtoffer van een hetze, mijn carrière is kapot, mijn huwelijk en gezin zijn kapot, mijn reputatie is kapot, ik sta onder voortdurende stress, terwijl ik een hele liefdevolle man ben…”

OORZAKEN VAN ONTSPORING

Er zijn een aantal factoren die het demasqué van Ali B hebben bewerkstelligt.

1. Het zogenaamde ‘omhoog vallen’. Te weinig kritische mensen in de omgeving, het gevoel krijgen machtig en superieur te zijn, gaan geloven in het eigen supermens zijn. Een boekentip hierbij is: ‘Verleidingen aan de top’ van psycholoog Jaap van Ginneken. De auteur noemt het het ‘Bathseba Syndroom’. Wat is het Bathseba syndroom? Het Bathseba syndroom gaat over het ethisch falen van succesvolle leiders. Het onderzoek van Ludwig en Longenecker beschrijft het onvermogen van leiders om om te gaan met de verleidingen van succes.

Succes gecombineerd met mannelijke hormonen maakt zodanig stofjes aan in de hersenen, waardoor deze mannen denken met alles te kunnen wegkomen. De voorbeelden bij beroemdheden en wereldleiders zijn legio. Actueel is uiteraard Donald Trump.

2. De omgeving. Ali B groeide op in een islamitisch milieu waarin vrouwen dienstbaar zijn aan mannen. Macho-gedachtengoed is ook nog eens leidend in de wereld van rap en hip-hop, waar Ali B en zijn (nu ex-) echtgenote werkzaam waren. Kijk naar de clips en je ziet stoere mannen met Rolodexen, dure zonnebrillen en andere bling-bling en kirrende, kontdraaiende vrouwen die altijd ter beschikking staan van ……. jawel: de mannen.

3. Het karakter. Niet elke succesvolle vrouw wordt een diva en niet elke succesvolle man wordt roekeloos van de roem. Behalve de omgeving speelt ook de aanleg van de persoon mee.

Enneagram type 3: Het op succes georiënteerde, pragmatische type. Plooibaar, uitblinkend, gedreven en imagobewust. Zijn (m/v/x) emotionele drijfveer is bedrog. Een aspect daarvan is de neiging om zich te presenteren op een manier die niet het authentieke zelf weerspiegelt. Om die profilering naar de buitenwereld te kunnen volhouden, moet ‘de 3’ zichzelf ervan overtuigen dat hij/zij werkelijk dat geïdealiseerde beeld is. Type 3 is bang dat hij (m/v/x) het masker verliest, dat anderen zijn gebreken gaan zien en (dit is het zwaarste) dat er afwijzing volgt. Dus mocht Ali B een type 3 zijn, dan heeft hij het inderdaad zwaar gehad: schaamte, niet meer succesvol zijn en door de mand vallen. De ergste dingen die een 3 kunnen overkomen.

Wat ligt daar nu onder? Het verlangen van de 3 is: zich de moeite waard, geaccepteerd en begerenswaardig voelen. De basisangst is dan ook dat hij (m/v/x) waardeloos wordt zonder de prestaties en het opgebouwde imago. De ‘drietjes’ die goed in hun vel zitten zijn hele leuke creatieve mensen, harde werkers die hun deadlines halen. Maar als het niet goed met ze is er de schaduwkant: om hun zelfbeeld te redden gaan ze zichzelf en anderen bedriegen. Ze promoten zichzelf excessief en zijn competitief en arrogant als afweer tegen hun verborgen behoeftigheid.

EN DE (WERK-)OMGEVING dan?

Voor een psychologisch onveilig klimaat zijn drie factoren nodig: de machtsmisbruiker, degenen die het gedrag toestaan, en een context waarin die macht misbruikt kan worden. Dat stelt auteur en specialist op het gebied van psychologische veiligheid Hans van der Loo. Om een veilige omgeving te creëren is volgens hem noodzakelijk dat er open gesprekken worden gevoerd over wat wel en niet kan, over wat we wel en niet toelaatbaar vinden. Daarnaast is de ‘no-asshole-rule’ van belang. Beluister deze podcast maar eens……

TOEKOMSTPERSPECTIEF

Kan Ali B bij beschuldiging of vrijspraak nog zijn werk doen? In de meeste Arabische landen zal dat binnen afzienbare tijd geen probleem zijn vermoed ik. In Nederland is dat een ander verhaal. Bij vrijspraak, zal het waarschijnlijk vanwege gebrek aan bewijs zijn. Dat is iets anders dan onschuldig. En bij schuld en straf uitzitten is de kans klein om in Nederland opnieuw succesvol te worden. Maar een rapper komt met veel meer weg dan bijvoorbeeld een Matthijs van Nieuwkerk, omdat daar andere verwachtingen en gedragingen bijhoren. Alleen Ali B wás de ideale schoonzoon, rolmodel en knuffelmarokkaan. Dan val je hard en diep en zijn mensen teleurgesteld omdat ze zich bedrogen voelen. Dat vertrouwen herstel je niet snel.

MOEDIGE VROUWEN

En ik begrijp steeds beter waarom vrouwen die slachtoffer waren van seksueel geweld géén aangifte doen, laat staan het op een rechtszaak aan laten komen. Dat is verrekte heftig met al die details en ontkenningen. En dan ook nog de vele media die het allemaal vreten, opboeren, uitkauwen en opnieuw eten. Dit hele circus is trouwens door Ali B zelf gecreëerd. Hij wilde dat het openbaar zou zijn. Met camera’s en alle pers erbij. Ellen ten Damme was een van de vrouwen, die er zelf geen enkel belang bij had dat de ranzige details openbaar werden, maar die zo moedig was dit wel te doen om andere slachtoffers te steunen. Uiteraard probeerde de advocaten van Ali B ook haar te ‘pakken’. Zoals in het verleden verkrachte vrouwen te horen kregen ‘Wat deed je daar?’ of ‘Waarom heb je dan ook zo’n kort rokje aan’.

WAT ZOU JIJ DOEN?

Kortom: vrouwen die aangifte of melding hebben gedaan van seksueel geweld, hebben vaak een lastige, precaire en lange weg te gaan. Gewetensvraag: zou jij je 18-jarige dochter adviseren om aangifte te doen van aanranding als er geen getuigen bij zijn geweest? Reacties graag onderaan deze post.

DAARBIJ EEN KIJKTIP

De serie ‘Unbelievable’ op Netflix start met het verhaal van de 18-jarige Marie Adler. Ze wordt verkracht door een gemaskerde indringer in haar eigen huis. Marie wordt zelfs in haar omgeving uitgemaakt voor leugenaar. DARVO dus. Ze wordt zwaar depressief.

‘Unbelievable’ is gebaseerd op het gelijknamige artikel van T. Christian Miller & Ken Armstrong. Het won in 2015 de Pulitzer-prijs en laat feitelijk zien wat de gevolgen zijn van de manier waarop een slachtoffer van seksueel geweld wordt opgevangen. Zoals het niet moet en zoals het ook kan. En belangrijk in dit #MeToo-tijdperk: begrip voor hoe het toch komt dat zoveel vrouwen jarenlang (of zelfs levenslang) zwijgen over incest, aanrandingen en/of verkrachtingen.

HULP

De raad en daad van de omgeving is bij slachtoffers (dat kunnen ook mannen zijn) cruciaal. Het Centrum Seksueel Geweld bevindt zich in alle regio’s van Nederland. Er is dus altijd hulp in de buurt. Belangrijk om dit direct te doen. Het Centrum Seksueel Geweld bevindt zich in alle regio’s van Nederland en dus altijd in de buurt. Direct hulp nodig? Bel snel 0800-0188.

OVER ONS

Wij begrijpen de cruciale waarde van je imago en helpen je problemen te voorkomen en anders gezamenlijk met ons team van experts op te lossen. Voor Bestuurders, BN-ers, Artiesten, Politici of welke professional dan ook. “Zelfinzicht is het begin van alle wijsheid”. Daarom kunt u bij ImagoMatch ook terecht voor coaching en advies. Sinds deze week is het ook mogelijk om een Vraag-het-aan-Zabeth gesprek of een enneagramtype-interview te boeken. Klik op de button rechtsonder op imagomatch.nl

Hartelijke groet!
Zabeth van Veen